Behandel je studiogasten als gast, ook al heten ze Thierry Baudet

 

Sinds Pim Fortuyn kijken we er niet echt meer van op: studiogasten die opstappen tijdens live-interviews. Recentelijk was het Thierry Baudet (Forum voor Democratie) die bij een uitzending van het radioprogramma Het Oog het voor gezien hield. Dit omdat hij van de radiojournaliste, Simone Weimans, geen ruimte kreeg om over zijn nieuwe FVD-krant te praten, terwijl hij naar eigen zeggen daarvoor juist was uitgenodigd.

Meteen na dit incident ontstonden er verhitte discussies in de sociale media. Had Baudet zo’n kort lontje? Of was het volledig terecht dat hij was opgestapt, omdat de journaliste zich niet aan de afspraak had gehouden?

Achteraf is het moeilijk na te gaan wie er nu gelijk had. Was er inderdaad een afspraak gemaakt dat Simone Weimans het alleen over het nieuwe krantje zou hebben? Feit was wel dat de journaliste de krant voor zich had liggen en niet van zins was om er vragen over te gaan stellen.

 

Aanvankelijk ging Baudet mee met de vragen van Simone Weimans

Het is natuurlijk nooit leuk voor programmamakers/journalisten als een studiogast opstapt. Het gebeurt ook uiterst zelden zomaar. Meestal is er dus meer aan de hand. De gast voelt zich tekort gedaan. En zo dacht Baudet er kennelijk ook over. Al begreep ook hij dat het de taak is van iedere journalist om ook bij de actualiteit stil te staan: de demonstraties tegen racisme. Zoals het filmpje laat zien voelde Baudet dat ook wel aan. Daarom ging hij aanvankelijk ruimschoots mee met de vraagstelling van Simone Weimans.

Maar er zijn grenzen, zal ook Baudet gedacht hebben. Als je als studiogast wordt uitgenodigd om over je krant te spreken dan moet je dat als journalist toch tot op zekere hoogte respecteren. Ook een studiogast is een gast. Gasten dienen door de gastheer/gastvrouw dan ook als gasten behandeld te worden. Zelfs al heten ze Thierry Baudet…

 

Politici gaan zonder afspraken vooraf niet naar interviews

Nu geef ik zelf al meer dan 30 jaar mediatraining en ik zeg u dat vandaag de dag het haast ondenkbaar is dat politici zonder keiharde afspraken vooraf toezeggen om aan een interview voor krant, radio en tv te zullen meedoen. Zegt hij ja dan worden de interviews door de bureauredactie intensief voorbereid. Er is vanuit de redactie vooraf volop overleg met de studiogast en uiteraard ook met de journalist die de interviews moet voorbereiden. Dat Simone Weimans deed alsof de afspraak waar Baudet naar verwees helemaal uit de lucht kwam vallen, is zacht uitgedrukt dan ook behoorlijk ongeloofwaardig.

 

Veelgestelde vragen voordat je meewerkt aan een interview

Iedere voorlichter/woordvoerder van een politieke partijleider die te gast is in een programma zal altijd een aantal vragen/voorwaarden hebben alvorens in een praatprogramma aan te schuiven. Vragen waarop hij van de redactie zeker antwoord zal willen hebben zijn bijvoorbeeld:

  • waar wilt u het vooral over hebben?
  • waar wil ik (nog) niet over praten (graag met redenen omkleed)
  • zijn er nog meer mensen die aan het programma deelnemen?
  • is het voor een quote of wilt u echt een achtergrondverhaal schrijven?
  • mag ik het lezen op feitelijke onjuistheden alvorens het wordt gepubliceerd?
  • hoeveel tijd heb ik?
  • is het live of gemonteerd? ( als is die vraag bij een live-programma als het Oog natuurlijk niet aan de orde)

Hoe het ook zij: het plotselinge vertrek van Baudet leverde in de media weer verhitte discussies op tussen voor- en tegenstanders van Forum voor Democratie. Allemaal vonden ze dat ze gelijk hadden. Maar of de luisteraar er echt wijzer van is geworden, is nog maar de vraag. Ik had bijvoorbeeld best wel eens willen weten waarom een partij als Forum voor traditionele print media  kiest en niet voor de social media?

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Hugo de Jonge z’n schoenen kosten hem het CDA-leiderschap

Hugo de Jonge z’n schoenen kosten hem het CDA-leiderschap

Kiezen tussen Hugo de Jonge en Wobke Hoekstra

Zou u op een politicus stemmen die almaar in het nieuws is vanwege zijn hippe schoenen? Of kiest u eerder voor iemand met een uitstraling van doe-maar-gewoon, dan doen we gek genoeg? Dat is in het kort samengevat de verkiezingsstrijd tussen de CDA-ministers Hugo de Jonge van Volksgezondheid en Wopke Hoekstra van Financiën om het leiderschap binnen het CDA die deze zomer zal losbarsten. Als mediatrainer voorspel ik dat Hoekstra deze strijd glansrijk gaat winnen.

Wat is dat toch allemaal voor een wijverig gedoe. Een mannelijke minister met een zwak voor schoenen? Schoenen verzamelen en op opvallende schoenen rondlopen is toch iets typisch vrouwelijks. Zoiets hoort bij Imelda Marcos als u nog weet wie dat was? Zij hield er in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw als vrouw van een Filippijnse dictator een legendarische hoeveelheid schoenen op na.

Hugo de Jonge en zijn verkeerde hippe schoentjes

Los van Imelda Marcos ken ik in mijn eigen kennissenkring wel meer vrouwen die schoenen verzamelen, zoals een van onze nieuwe buurvrouwen. Misschien ben ik wel hopeloos ouderwets, maar in mijn beleving verzamelt een echte vent geen hippe schoentjes en loopt hij zeker niet de hele dag in blits schoeisel rond.

Daarom vermoed ik dat de strijd om het leiderschap bij het CDA voor Hugo de Jonge nog geen gelopen race is en dat komt vooral door zijn ‘verkeerde’ schoenen.

Nu presenteert De Jonge op tv vrij losjes zo op het eerste gezicht. Maar als je beter kijkt dan is het vaak net allemaal iets teveel ingestudeerd. Zijn oogopslag is dikwijls wat onrustig en zijn mimiek net iets te expliciet. Dat verraadt mogelijk een stukje onzekerheid. Misschien toch wat ietsje teveel bezig met de vorm en wat te weinig met de inhoud?

Corona-persconferentie

Maar ook inhoudelijk kan het allemaal wel wat beter. Krijgt De Jonge een vraag tijdens bijvoorbeeld een van de vele corona-persconferenties dan verzandt hij dikwijls eerst in gedetailleerde argumenten die vaak naast te kwestie zijn alvorens er überhaupt een antwoord komt.

Zelfs ministers weten niet alles. Daarom zeg ik tijdens mediatraining altijd: weet je op een complexe vraag het antwoord (nog) niet dan mag je dat gerust gewoon zeggen. Er is niks mis mee om te antwoorden: ik weet het niet, maar ik zoek het voor u op en ik kom er asap op terug.

Doe maar gewoon, dan doen we gek genoeg

Nee, ik zet in op Wopke Hoekstra bij de komende CDA-verkiezing. Ook al is zijn stijl wat hoekig en afstandelijk. Hij komt zelfzeker over en straalt kennis van zaken uit. Zeker in tijden zoals nu waar het economisch tegenzit, heeft de kiezer vooral voorkeur voor mensen die uitstralen: doe maar gewoon, dan doen we gek genoeg. Iemand die goed op de huishoudportemonnee past. Kandidaten met hippe schoentjes die bovendien ook nog naar de zonnebank gaan, net als Donald Trump trouwens, geef ik in het nuchtere Nederland weinig kans…

Naschrift:

Vandaag, 17 juni werd bekend dat Wopke Hoekstra, geheel tegen de verwachting in, niet deel gaat nemen aan de verkiezingsstrijd om partijleider te worden van het CDA. De strijd zal zich nu waarschijnlijk gaan afspelen tussen Hugo de Jonge en Mona Keijzer. Zij is zeker niet kansloos met behoorlijk wat politieke ervaring op haar teller. En omdat ze vrouw is, zou dat wel eens in haar voordeel kunnen werken. Alleen al om het CDA van dat grijzen-pakken-syndroom af te helpen, al was Hugo de Jonge daar ook al goed mee bezig…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (https://www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland (https://cultuurverschillenbelgienederland.nl )

Is Coronavirus lastig voor Coronabier van AB Inbev?

Is Coronavirus lastig voor Coronabier van AB Inbev?

Hoe reageer je als de media je bellen met de vraag of het Coronavirus van invloed is op de verkoop van Coronabier? Die vraag kreeg de brouwerij AB Inbev uit het Belgische Leuven voorgelegd die dit succesvolle biermerk in haar portefeuille heeft.

 

‘Er is geen enkel verband tussen het virus en het bier’, zei AB-Inbev-woordvoerder Laure Stuyck. ‘We kunnen geen commentaar geven op de impact op onze verkoop,’ zei ze ook nog. Ze deed duidelijk haar best om de zaak zo klein mogelijk te houden en dat was ook naar mijn overtuiging vanuit communicatieoogpunt de juiste keuze. Want als je in deze vlek gaat wrijven dan wordt die alleen maar groter. Toch vond ik haar reactie wat te defensief. Ze had er meer uit kunnen halen door vanuit de Coronabierdrinker te reageren.

Van inside-out, naar outside-in…

Doordat ze zei dat er geen enkel verband is tussen het virus en Coronabier, was haar reactie nogal inside-out. Ze vertrok met andere woorden vanuit de belangen van het bedrijf, terwijl ze beter vanuit de belevingswereld van de consument was vertrokken, in dit geval de Coronabierdrinker. Zo had ze bijvoorbeeld kunnen zeggen: “onze Coronabierdrinkers kennen en waarderen niet alleen de bijzondere smaak van ons Coronabier,maar ze zijn slim genoeg om te beseffen dat het virus niks te maken heeft met hun zo geliefde biermerk”.  Een outside-in-reactie dus.” Hiermee had ze bovendien een extra pluim op de hoed gezet van de Coronabierdrinkers. Want die heeft naast een goede smaak ook nog een behoorlijke dosis gezond verstand!

Zucht, weer eentje die veiligheid hoog in het vaandel heeft…

Outside-in denken in plaats van inside-out is ook in andere situaties sowieso een sterke manier om je punt te maken. Stel je eens de volgende situatie voor: er is een incident op je bedrijf waarbij diverse slachtoffers te betreuren zijn. Te vaak zie ik dan tijdens mediatraining of op het tv-journaal dat de woordvoerder keurig begint met het betuigen van het leedwezen naar de slachtoffers toe. Zo staat het immers in elk crisiscommunicatiehandboek keurig omschreven. Maar eigenlijk zouden woordvoerders dan juist wat minder op de automatische piloot moeten gaan. Want ik zou ze niet allemaal de kost willen geven die vervolgens verklaren dat ondanks alles  hun bedrijf de veiligheid hoog in het vaandel draagt. Als er s’-avonds in het journaal dan ook nog beelden achter zo’n statement geplakt worden van bloederige slachtoffers die onder het geloei van sirenes in ziekenwagens worden afgevoerd, dan zou ik zeggen: wie gelooft zo’n woordvoerder nog?

Draai de veiligheidsplaat niet nog grijzer

Zeg eerder iets in de trant van dat mensen die ’s-morgens bij je bedrijf komen werken, ’s-avonds gewoon gezond en wel weer naar huis moeten kunnen teruggaan. Dat je je ongelooflijk rottig voelt omdat dit vandaag niet gebeurd is. Dat je tot op het bot gaat uitzoeken waarom dit heeft kunnen gebeuren. En dat je alles zult ondernemen om dit nooit meer te laten gebeuren. In plaats van de gebruikelijke plaat nog grijzer te draaien door de verklaren dat je veiligheid hoog in het vaandel hebt, geef je zo op een outside-in-manier  op een veel empathischer wijze inhoud aan je veiligheidsboodschap.

Naschrift:

13 maart 2020- Toen ik dit blog medio februari 2020 schreef, stonden de beurzen nog bijna 40 % hoger en leek het Corona-virus nog een redelijk goed te managen bedreiging, zelfs in Italië. Nu het virus zich echt tot een wereldwijde pandemie heeft ontwikkeld en het momenteel wereldwijd dood en verderf zaait, denk ik persoonlijk dat het merk #Coronabier dusdanig ‘besmet’ is dat het nooit meer goed zal komen.

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

 

Willemijn Veenhoven #Op1 : leg neer die pen en volg een presentatietraining!

Willemijn Veenhoven #Op1 : leg neer die pen en volg een presentatietraining!

Leg neer die pen, stop ogenblikkelijk met al dat handengewrijf en volg een goede presentatietraining, beste Willemijn Veenhoven. Door al dat zenuwachtige gedoe van jou voor de camera op #Op1 word ik vaak zo afgeleid dat ik niet eens meer weet waarover je het nu precies hebt.

Ik ben al jarenlang een #NPOradio1—luisteraar. Daar kende ik Willemijn Veenhoven van. Nou ja, kennen? Sinds ze gestopt is met haar dagelijkse radioprogramma  De Nieuws BV en samen met Erik Dijkstra op maandag de tv-talkshow #Op1 presenteert, weet ik nu ook hoe ze eruit ziet.

Erik Dijkstra en Willemijn Veenhoven

Erik Dijkstra en Willemijn Veenhoven die op de maandagen samen #op1 presenteren.

Middelpunt van de wereld

Willemijn Veenhoven komt vriendelijk over, maar ze heeft niet echt de kenmerken van een tv-personality, zou ik zeggen. Just a face in the crowd met een brilletje. Wel goedlachs, zelfs speels, maar tegelijkertijd heeft ze soms wat teveel de neiging om over zichzelf te spreken in plaats van wat haar gasten bezig houdt. Dat deed ze trouwens bij de radio ook al. Komt omdat ze nog zo jong is? Vooral jonge presentatoren van de radio en tv zien zich immers vaak het middelpunt van de wereld. Toen ik haar afgelopen maandag tijdens haar uitzending googelde, zag ik dat ze intussen toch al wat kilometers op de teller had. Ze bleek van 1974. Niet meer echt piepjong, dus…

Een lagere stem geeft autoriteit

Willemijn Veenhoven heeft ook best wel een hoog stemmetje. Hierdoor slaagt ze er soms minder goed in de ‘troepen in het gareel’ te houden als het aan tafel wat te ongestructureerd aan toegaat. Meestal wordt die stem bij het klimmen der jaren wat lager. Een lagere stem geeft wat meer autoriteit. Het was om die reden dat de vroegere Britse premier Thatcher zich had aangeleerd om met een diepere stem te spreken. Ook de vroegere minister van Justitie, Ivo Opstelten, had door zijn diepe stem de nodige autoriteit. Als is dat nu ook weer niet zaligmakend, zoals we in verband met de bonnetjesaffaire hebben mogen vaststellen…

Ook de gestures worden bij oudere mensen vaak rustiger

Ook de gestures worden bij het ouder worden van de meeste mensen wat rustiger en gecontroleerder. En het is op vooral dat laatste, waarop Willemijn Veenhoven kan verbeteren. Of ze nu vanaf de autocue leest, of in gesprek gaat met een van de tafelgasten, ze kan hoe dan ook haar handen niet stil houden. Ofwel zit ze wasgebaren te maken, ofwel begint ze met een pen te spelen. De geoefende kijker ziet op sommige momenten dat ze zich daar plotseling bewust van wordt. Ze legt dan haar armen over elkaar, maar nog geen seconde later begint ze met haar vingers op haar armen te trommelen, of soms zelfs op tafel. Het is iets wat ze echt zou moeten afleren.

Willemijn Veenhoven heeft een vriendelijke en positieve uitstraling

Nu is het natuurlijk niet allemaal kommer en kwel met Willemijn Veenhoven als het gaat om haar presentatietechniek. Veel wordt goed gemaakt door haar vriendelijke en positieve uitstraling. Maar als ik haar een ongevraagd advies mag geven: Willemijn, maak als de donder werk van de manier waarop je gesticuleert. Bij de radio vallen dergelijke presentatie-tic’s niet zo op maar bij de tv wordt dat allemaal juist uitvergroot. 

Goed presenteren is niet alleen dingen leren, maar ook bepaalde zaken juist afleren, zeg ik vaak tegen mijn klanten. Dingen afleren die al jaren ingesleten zijn, is niet altijd even eenvoudig. Het is iets van een lange adem. Maar ik weet zeker dat een goede presentatietrainer haar daarbij goed kan helpen. Eigenlijk verbaast het me dat dit nog niet is gebeurd…

PS: sinds 2019 is het niet meer mogelijk om fragmenten van NPO te downloaden en op internet te zetten. Wel is het mogelijk om via deze link de aflevering van 10 februari 2020 met Willemijn Veenhoven terug te kijken.

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.com). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Mediatraining: gewoon blijven doorademen…

Mediatraining: gewoon blijven doorademen…

Als iemand vastloopt tijdens een interview dat niet live is, dan heeft dat meestal geen nieuwswaarde. Het fragment wordt er gewoon uitgeknipt, tenzij het voor een blooper-programma is. Het journaal van #Omroep Brabant is echter een serieus nieuwsprogramma. Geheel terecht had de redactie dit fragment eruit geknipt.

De verslaggever van Omroep Brabant die dit item gemaakt had, Birgit Verhoeven, vond het optreden van deze dame echter zo bizar dat ze besloot het weggeknipte fragment op Twitter te zetten. Binnen no time bijna 200.000 likes.

 

Een letterlijk genomen mediatrainingtip

Als de dame in het filmpje ooit eerder mediatraining of presentatietraining heeft gehad, zal ze waarschijnlijk onthouden hebben dat mocht je door de zenuwen geblokkeerd raken, je in ieder geval rustig moet blijven doorademen. Al neemt ze deze #mediatrainingtip wel erg letterlijk op…

Iets soortgelijks gebeurde voor jaar met de toen kersverse fractievoorzitter van D66, Rob Jetten. Hij nam het ook nogal letterlijk op wat hij waarschijnlijk tijdens mediatraining geleerd had om vooral boodschapvast te blijven.

 

 

Als een blind paard bleef hij aan zijn centrale boodschap vasthouden, zoals old school mediatrainers hem misschien wel ietsje te letterlijk hadden ingeprent. Daar kom je vandaag de dag niet meer mee weg. (Lees ook https://www.mediatrainingbenelux.nl/wordt-het-niet-eens-tijd-voor-een-goede-mediatraining-meneertje-rob-jetten/ Meer dan ooit geldt immers: niet wat je zegt, maar vooral hoe je het zegt, bepaalt of je boodschap acceptatie heeft. BTW: Wil je meer #mediatrainingtips, vergeet dan ook niet om een kijkje te nemen op https://www.mediatrainingbenelux.nl/mediatraining-tips/ .

 

We doen de opname gewoon over als het niet goed is…

Journalisten die zien dat mensen erg gespannen zijn voor aanvang van een interview, zullen vaak alles doen om hub ‘interviewees’ gerust te stellen. Als het niet live is, zegt de journalist bijvoorbeeld dat we de opname gewoon over kunnen doen mocht het tegenvallen. Dat is voor de interviewee vaak al een hele geruststelling. Bij Live-optredens werkt het natuurlijk anders. Wat je zegt of doet is onmiddellijk in ‘the air’. Dan helpt er geen moedertje lief meer aan mocht het interview verkeerd lopen.

Maar of het nu live of gemonteerd is: doe niet zoals deze dame. Het is werkelijk heel bizar en de journalist denkt dat hij in het ootje wordt genomen wat ook niet bijdraagt aan de relatie die je met de journalist op dat moment hebt.

 

Wat kun je doen als je een black-out hebt?

Journalisten zijn ook mensen. Ze zullen je als het even kan helpen als ze zien dat je tijdens een interview een black-out dreigt te krijgen. Als zoiets gebeurt, zeg dan gewoon iets in de trant van ‘kunt u de vraag nog eens herhalen, want ik geloof dat ik een belangrijk punt heb gemist voor uw kijkers.’Met zo’n antwoord verstevig je bovendien de gespreksrelatie met de journalist. Hij zal het gevoel krijgen dat jij je uiterste best doet om samen met hem een goede performance neer te zetten. Dit zal zich zeker op een positieve manier terugvertalen in een aangenamere gesprektoon, ook al gaat het om een crisisachtig onderwerp.

Maar dat is nog niet alles: ook bij de kijker zul je een stuk empatischer overkomen.

En last but not least: zo’n antwoord zal op sociale media niet gauw een eigen leven gaan leiden, zoals nu het geval is. Gewoon omdat het zo’n doodnormaal antwoord is.