Navo-top: Oeps, open microfoon en je hebt een mediarel

Met journalisten in de buurt kun je niet voorzichtig genoeg zijn. Dat bleek eens temeer tijdens de NAVO-top van afgelopen week in Parijs toen Rutte, Trudeau, Macron en Johnson ongegeneerd over Trump stonden te roddelen. Het onderonsje werd geregistreerd door een camera met open microfoon waardoor de hele wereld getuige werd van hun neerbuigende grapjes over Trump.

Het resultaat was dat hun ‘leukdoenerij’ tijdens deze Navo-top als een boemerang terugkwam.  met Trump als lachende derde.

 

Microfoon staat nog open

In een eerdere blog heb ik er al eens op gewezen dat het altijd uitkijken geblazen is als journalisten met apparatuur in je buurt rondhangen. Ook dit incident tijdens de NAVO-top zal in de toekomst tijdens mediatraining ongetwijfeld vaak worden gebruikt om te laten zien hoe het NIET moet. Het was in ieder geval een pijnlijk moment. Niet zozeer voor Trump, maar vooral voor de Canadese en de drie Europese regeringsleiders. En Trump had alle gelijk van de wereld om Trudeau voor een ‘double faced’ iemand uit te maken. Hier had de Canadees niet van terug. Wat hem restte was een deemoedige opstelling, maar intussen stond hij voor het oog van de wereld wel lelijk in zijn hemd. Onze eigen premier Rutte hield wijselijk zijn mond in de hoop ermee weg te komen. Maar intussen kreeg ook hij al een rekening(etje) gepresenteerd wegens het niet nakomen van de Navo-verplichtingen.

 

Roddelende regeringsleiders

Wat een feestelijke bijeenkomst had moeten worden om de toch al wat beschadigde banden tussen Europa en de VS aan te halen resulteerde zo in het tegenovergestelde. Waarbij Trump niet naliet om vooral dit vermaledijde kwartet van roddelende regeringsleiders er nog eens op te wijzen dat ze echt niet aan de defensietiet van de VS kunnen blijven hangen zolang ze niet aan hun verplichtingen voldoen.

 

De Sieg Heil rel met Marco van Basten was voor hem niet de eerste keer

Het is het zoveelste bewijs dat je met open microfoons niet voorzichtig genoeg kunt zijn. Dit geldt niet alleen voor politici, maar ook voor andere ‘hoge bomen’ uit bijvoorbeeld het bedrijfsleven maar ook de sportwereld. Zo was er de week daarvoor de rel met Marco van Basten die zonder zich te realiseren Sieg Heil  in een open microfoon had geroepen. Dat kon echt niet vond ook de FIFA en Marco moest diep door het stof. Marco had trouwens al eens eerder te kampen gehad met open microfoons na afloop van een wat stug verlopen persconferentie, zoals je hier kunt zien.

Pijnlijk is ook het filmpje waarin de Britse politicus Gordon Brown een potentiële kiezer uitmaakte voor ‘bigoted woman’. Een filmpje dat destijds over de hele wereld ging en hem ongetwijfeld veel politieke schade zal hebben opgeleverd.

 

Een decorum waar niks aan blijft kleven

Maar het allerbekendste en meest besproken fragment tijdens communicatie- en mediatraining is dat van de vroegere president van de VS, Ronald Reagan. Hij kondigde tijdens de koude oorlog aan dat zijn land over 5 minuten de Sowjetunie zou gaan bombarderen.

Nu was Ronald Reagan iemand die qua omgang wel een beetje te vergelijken zou zijn geweest met Rutte. Beide heren hebben/hadden een soort van een decorum waar niks aan blijft kleven. In dit geval misschien ook maar gelukkig, want als snel werd duidelijk dat het hier om een ‘grapje’ ging…

 

Alles wat u in een interview zegt kan gebruikt worden

Onthoud echter één ding: alles wat u zegt of doet kan in principe gebruikt worden door de media. En met de huidige stand der techniek (ultra-gevoelige richtmicrofoons) is het helemaal oppassen geblazen. Zo lang u binnen gehoor- en gezichtsveld van een journalist bent kan dus alles tegen u gebruikt worden. Hetzelfde geldt tijdens (camera)interviews. Als op het eind van een interview een journalist het licht op zijn camera uitzet of ostentatief zijn blocnote dichtslaat en u vervolgens opgelucht iets onwelgevalligs gaat zeggen dan kan dat gewoon gebruikt worden. En zelfs de duurste advocaat helpt daar geen moedertje lief aan.

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Slecht geheugen mede oorzaak mediacrisis Prins Andrew en mogelijk ook premier Rutte…

Toen ik afgelopen weekend het BBC-interview met Prince Andrew zag, zei ik tegen mijn vrouw: of die man heeft totaal verkeerd communicatieadvies gehad, of hij laat zich gewoon niet adviseren/managen. De kranten van maandag brachten het antwoord: het laatste bleek het geval. Zijn media-adviseur had deze PR-ramp zien aankomen en had ongetwijfeld om die reden al eerder ontslag genomen.

Openheid kan helpen als je in het oog van een mediastorm staat

Sta je zoals Prince Andrew in het oog van een mediastorm dan kan de zaken opengooien in de vorm van een goed voorbereid interview met een gerespecteerd medium als de BBC soms een uitstekend idee zijn. Maar dan moet je ten eerste wel wat te melden hebben. Ten tweede, en eigenlijk nog belangrijker, moet je bereid zijn om volledige openheid van zaken te geven. Als je dan niet verder komt dan dat je niet kan zweten door een overdosis adrenaline opgelopen tijdens de Falklandsoorlog, of omdat je wel weet dat je 5 jaar geleden in een pizzatent in Woking was, maar dat je niet weet wie die dame is die op de foto naast je staat. dan roep je natuurlijk wel de ellende over jezelf af.

 

De PR-ramp maak je zo nog groter

In de bijna 30 jaar dat ik nu mediatraining geef, kom ik dergelijke karakters als Prince Andrew zo nu en dan tegen. Zij zijn niet fout, wel de rest van de wereld. Ze hebben het grote gelijk aan hun kant en zijn er vast overtuigd dat de rest van de wereld er ook zo over denkt, zodra ze de kans hebben om dat eventjes uit te leggen. Zo slagen ze erin om de pr-ramp nog groter te maken dan die al was. Simpelweg omdat ze denken dat ze beter zijn dan god. Zijn media-adviseur had dit ongetwijfeld ook haarfijn in de smiezen en daarom was hij op tijd foetsie. Anders zou hij wellicht met pek en veren overladen zijn geweest, want in dat soort situaties moet de pr-guy er bijna altijd aan geloven.

 

Geen goed betaalde escortgirls maar jonge kinderen

De beschuldigingen zijn in ieder geval ernstig genoeg: seks met under aged persons. Het gaat hier dus niet om zomaar een paar goed betaalde escort girls maar om jonge en misschien wel heel jonge kinderen. Dat is een zeer ernstig vergrijp! Als hij dan plotseling last heeft van een selectief geheugen waardoor hij zich wel een uitstapje naar het pizza restaurant kan herinneren, maar geen ontmoeting met een lolita-girl met wie je notabene op de foto staat, hoe geloofwaardig ben je dan nog? Tenzij hij zich meermaals per week bezondigt aan dit soort ‘hobbies’. Dan nog niet te spreken over het feit dat hij zich bij ten en wijle zelf gedroeg als slachtoffer van een groot misverstand, zonder ook maar een enkel moment oog en oor te hebben voor de echte slachtoffers van zijn vroegere ‘vriend’ Jeffry Epstein. Het zal wel weer aan zijn (selectieve) geheugen hebben geleden…

 

Met ‘geen herinnering’ daar kom je niet altijd mee weg

Een selectief geheugen is trouwens iets waar ook premier Rutte de laatste tijd voortdurend last van heeft. Denk aan de 70 burgerdoden tijdens dat bombardement waar hij zich niets van kon herinneren. Of wat denk je van de memo’s over de dividendbelasting waar de premier geen herinnering meer aan had. Daar kom je niet mee weg, zelfs niet als je een premier of in dit geval een prins bent…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (https://www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland (https://cultuurverschillenbelgienederland.nl )
Waarom bij crisissituaties de journalist vaak de good guy en jij de bad guy bent?

Waarom bij crisissituaties de journalist vaak de good guy en jij de bad guy bent?

Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom journalisten hun gasten vaak scherp interviewen? Die vraag stel ik regelmatig tijdens mediatraining en waar de deelnemers niet altijd meteen raad mee weten.

Toch is meestal is het antwoord simpel: ze willen de waarheid boven tafel krijgen. Niet alleen de waarheid, maar de HELE waarheid. Maar dat is niet het enige. Er is immers nog een andere belangrijke reden waarom journalisten u hard interviewen. U heeft er alle belang bij om die ook te kennen, want zeker bij crisissituaties kunt u daar behoorlijk uw voordeel mee doen.

Dat het tijdens interviews er wel eens hard aan toe kan gaan, is zeker bij crisissituaties het geval. Vaak is er dan sprake van de bad guys tegen de good guys. De bad guy is natuurlijk de veroorzaker van de crisis. Behalve de voor de hand liggende vragen als de wie-, wat-, waar-, wanneer-, hoe- en waaromvragen, zal de journalist ook willen weten of de crisis niet voorkomen had kunnen worden en zo ja waarom dat dan niet is gebeurd. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de vraag of u de schade gaat vergoeden, wie verantwoordelijk is en vooral ook wiens schuld het is.

Boos geen commentaar roepen maakt de journalist helemaal happy

Maar behalve persoonlijke glorie streven media natuurlijk ook naar hoge oplagecijfers en luister- en kijkcijfers. De krant is immers ook een product, dat iedere dag weer opnieuw verkocht moet worden. Vallen de oplage- of kijkcijfers tegen dan rolt je journalistenkop voordat je het goed en wel in de gaten hebt. Journalisten als Twan Huys en Umberto Tan hebben dat intussen ook mogen ervaren.

Wie boos wordt, heeft zichzelf niet onder controle

In hun streven om door het grote publiek als hero te worden gezien, kunnen journalisten wel eens behoorlijk uit de bocht vliegen. De kunst is dan om op de juiste momenten mee te bewegen met de emotie om vervolgens de u-bocht te maken om als geïnterviewde toch je punt te maken. Word in ieder geval nooit boos, hoe agressief de vraag ook is. Want wie boos is, heeft zichzelf vaak niet onder controle.En zeg nu zelf: als u iemand op de tv ziet die zichzelf niet onder controle heeft, dan denken veel mensen automatisch dat die andere zaken ook wel niet onder controle zal hebben…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Kent u de formule: Effect = Kwaliteit x Acceptatie

Kent u de formule: Effect = Kwaliteit x Acceptatie

Ooit gehoord van de formule Effect = Quality x Acceptance (E=QxA) ? Het was de Brit Barry Westwood die me tijdens mijn allereerste mediatraining in 1986 daarop wees. Barry was de voormalige frontman van het Britse tv-programma Day By Day dat door ITV werd uitgezonden. Net met pensioen gaf Barry aan bedrijven als Dow Chemical waar ik toen werkzaam was voor heel veel geld heel goede mediatrainingen.

Mediatraining bestond in die tijd nog niet echt. Tenminste nog niet in Nederland. Wel in de VS en het Verenigd Koninkrijk. Toen mijn toenmalige Amerikaanse baas goed in de fout ging tijdens een mediainterview vond hij dat iedereen die met de media contact had, mediatraining moest krijgen. Zo kwam ik bij Barry Westwood terecht.

Niet alleen wat je zegt, maar vooral hoe je het zegt

Van Barry heb ik veel geleerd. Een van de dingen was: het gaat niet enkel om wat je zegt, maar vooral hoe je het zegt. Om dat te illustreren kwam hij met de formule Effect = Kwaliteit x Acceptatie (E=QxA) op de proppen. Oftewel: wat je zegt – de kwaliteit van de boodschap – is belangrijk. Maar nog belangrijker is hoe je het zegt – ofwel de acceptatie van je verhaal. Acceptatie van je verhaal is nog doorslaggevender, wil je boodschap effectief zijn.

Belangrijk leerpunt tijdens mediatraining

Laten we het nog even staven met cijfers:
Stel dat je als bedrijf milieubewust wilt overkomen. Je verhaal klopt inhoudelijk als een bus, maar je verhaal wordt niet ‘gekocht’ omdat je onzeker en heel defensief overkomt. In extremis is het effect van je verhaal ‘close to zero. Immers 0=10×0 
Of als je verhaal klopt ( 10) maar je geloofwaardigheid is slechts 2. Dan is je effect slechts 20, ofwel: 20=10×2.
Het beste is natuurlijk als je verhaal voor de volle 100% klopt en dat je ook voor de volle 100% geloofd wordt. Dan is je effect 100. Immers: 100= 10×10.
Wat Barry destijds met die formule wilde aantonen, was dat hoe je iets zegt vaak voor een heel groot deel nog bepalender is dan wat je zegt.  

Intussen zijn we 33 jaar verder en geef ik alweer een kleine dertig jaar zelf mediatraining. Maar nog altijd is dit een van de belangrijkste leerpunten.

De Brit Barry Westwood was bij ITV jarenlang de vaste anchorman van het tv programma Day by Day.
Na zijn pensioen gaf hij mediatraining.

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

Van heroes naar zeros in minder dan 5 minuten. Ofwel hoe de boeren hun goodwill verspeelden door het gebruik van geweld en stuntelig mediaoptreden.

Aanvankelijk had de publieke opinie – behalve #GroenLinks en #D66, want daar stemmen de boeren toch niet op – wel te doen met die arme boeren. En eigenlijk was dat ook wel ten dele voorstelbaar. Ze krijgen vergunning van de overheid voor hun uitbreidingsplannen, doen in het kader hiervan hun investeringen en dan zegt diezelfde overheid dat ze toch niet mogen uitbreiden? U als burger zou het ook niet pikken als u een vergunning krijgt om een huis van twee verdiepingen te bouwen, maar terwijl u aan het bouwen bent, te horen krijgt dat het alleen maar een platte bungalow mag zijn…

Goede pr?

Ondanks al dit onrecht toonden de boeren zich aanvankelijk redelijk in hun communicatie. Geen bovenmatig geweld op het Malieveld in Den Haag. En in de talkshows gaven ze aan te begrijpen dat het in de toekomst allemaal wat duurzamer moest, maar dan allemaal wel in goed overleg. Kortom, goede pr.

Provincie Groningen had steviger knieën

Die goede pr scheen zich aanvankelijk uit te betalen. Tijdens protesten voor de deur van de provinciehuizen gingen de provinciale bestuurders zonder slag of stoot overstag. Totdat de tractoren zich meldden bij de provincie Groningen. Daar hadden de bestuurders steviger knieën. Ondanks het buitensporig geweld van de boeren. Met een tractor werd de voordeur eruit gereden, balen stro vlogen door de ingang en bloedende gezichten van gewonde politieagenten die gewoon hun plicht deden. Zo reden in nog geen 5 minuten de boeren met hun trekkers een ‘koei’ van een deuk in hun reputatie.

Het werd nog erger toen boerenwoordvoerders in de media het geweld probeerden te minimaliseren. Weinig of geen excuses voor het wangedrag. Wel de Calimero uithangen. Maar als je je empathie verspeelt, dan kun je het beste verhaal vertellen, maar dan helpt zelfs de beste mediatraining niet meer. Weg was hun draagvlak! En dan nog iets beste boeren: wil je in Nederland iets voor elkaar krijgen dan protesteer je zonder geweld!

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)