Sywert van Lienden van hero naar zero in twee weken

Sywert van Lienden van hero naar zero in twee weken

Slecht gemanagede crisiscommunicatie is een soort zweer, die groter en groter wordt, uiteindelijk openbarst en een vieze stinkende drab achterlaat. Daar kan Sywert van Lienden sinds kort als ervaringsdeskundige over meepraten. Voor wie de voorbije twee weken onder een steen heeft geleefd: journalisten van De Volkskrant en Follow the Money hebben onlangs blootgelegd dat Bekende Nederlander Sywert zich met maar liefst 9 miljoen euro gemeenschapsgeld heeft verrijkt met de levering van mondkapjes. Dit terwijl hij naar de buitenwereld had laten uitschijnen het allemaal gratis en voor niks te hebben gedaan.

Achteraf communicatieadvies geven is altijd makkelijk. Maar toen het bedrog van Sywert van Lienden naar buiten kwam, had hij hij moeten beseffen dat hij dit nooit onder de roos zou kunnen houden. In plaats daarvan begon hij met journalisten en columnisten die hem nogal stevig aanpakten ruzie te maken. Voorts beriep hij zich op een geheimhoudingsverklaring met het ministerie van Volksgezondheid (VWS) waaraan de mondkapjes geleverd waren, maar daar bleek niemand het bestaan van zulk een document te kennen.

Voor VWS is reputatieverlies belangrijker dan goed beheer van belastingcentjes

De aandacht voor zijn listige verrijking leek even weg te zakken. Zeker toen bleek dat het ministerie van VWS reputatieverlies belangrijker vond dat goed beheer van belastinggeld. Want onze Sywert zou anders als Bekende Nederlander en knuffelbeer van het grote publiek wel eens aan de media gaan vertellen dat voor VWS de centjes belangrijker zijn dan de volksgezondheid… En zo zwichtte het ministerie. Toen het ministerie ook nog de nodige bonnetjes kwijt bleek te zijn, was dat natuurlijk ook een welkome bijkomende bliksemafleider voor Sywert.

Maar toen kwamen nieuwe feiten boven tafel, dankzij de aanhoudende inzet van de journalisten van Follow the money. Zij kwamen met het nieuws naar buiten dat Sywert van Lienden een juridische constructie had opgetuigd om zijn op slinkse wijze verkregen 9 miljoen eurootjes buiten zicht te houden. De verontwaardiging spatte die avond tijdens de talkshows van de schermen. Sywert was communicatietechnisch “Dead Meat”.

Komt het nog ooit goed met Sywert?

De vraag die ik deze ochtend tijdens een mediatraining van een deelnemer gesteld kreeg, was of het nog ooit goed zou kunnen komen met Sywert? ‘Dat hangt ervan af’, antwoordde ik. Blijft hij met zijn hakken in het zand op zijn miljoenen zitten totdat hij een grumpy old man is? Of gaat hij het toch nog over een andere communicatieve boeg gooien?

Kiest hij voor het laatste dan is het niet genoeg om een groot mea culpa te slaan, het boetekleed aan te trekken en plechtig te beloven zich nooit meer aan dergelijke praktijken schuldig te maken. Hij zal ook een daad moeten stellen. Zo zal hij op z’n minst die 9 miljoen euro die hij ons als belastingbetaler afhandig heeft gemaakt terug moeten geven aan de samenleving. Liefst aan een project of onderzoek dat een corona-gerelateerd goed doel in zich heeft. Houdt hij zich vervolgens een jaartje of twee gedeisd dan is er nog hoop dat we hem nog ooit op het scherm terugzien.

Sullige crisiscommunicatie

Doet hij dat niet dan zal hij zich kunnen aansluiten bij het legertje losers zoals Prins Andrew, of Charl Schwietert, een ex-staatssecretaris die gelogen had over zijn doctorandus-titel en daarna bleef voortblunderen. Lieden die door hun sullige crisiscommunicatie rond hun persoon in no time van hero to zero zijn verworden.

Een ding heeft Sywert met zijn sullige communicatie wel bereikt. Wie hem nog niet kende, kent hem nu zeker. Maar in reputatiemanagement gaat het niet alleen om naamsbekendheid, maar vooral om hoe je gezien wordt, ofwel perceptie…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Koningspaar schendt coronaregels: een beetje dom of oerstom?

Koningspaar schendt coronaregels: een beetje dom of oerstom?

Koning Willem en koningin Maxima hadden ongetwijfeld een goede communicatieadviseur toen ze op een foto schouder aan schouder met een Griekse restauranthouder de fout in gingen. Social distancing  geldt immers niet alleen voor het volk, maar ook voor de koninklijke familie. Als je dan de fout in gaat aarzel dan niet om meteen je fout te erkennen, een mea culpa te slaan en er zorgvuldig op toe te zien dat dit niet meer gebeurt. Zo haalde het koninklijk paar de angel er snel uit en liep de zaak met een sisser af, wellicht dankzij goed communicatieadvies.

Toch een beetje dom, zou was mijn eerste gedachte toen ik zondag foto’s in de social media zag passeren van het koninklijke echtpaar, schouder aan schouder met een Griekse restaurantuitbater.  Als je een premier hebt die voortdurend roept dat social distancing belangrijk is en je doet dat als koningspaar niet dan krijg je natuurlijk snel de nodige bagger over je heen. En terecht trouwens! Zeker in het egalitaire Nederland gelden wetten en regels voor iedereen. Ook voor koningen en koninginnen.

Maxima en Willem houden zich niet aan de coronaregels

Koning Willem en koningin Maxima staan in coronatijd schouder aan schouder met Griekse restauranthouder

Het was trouwens een gouden vondst van hun communicatieadviseur om in de reactie van het koningspaar te benadrukken dat het spontaan de fout was ingegaan. Dat ging er bij de publieke opinie in als koek. Niets menselijk is ons koningspaar vreemd. Welke ‘normale’ Nederlander had niet eens spontaan de regel van social distancing geschonden? Zelfs premier Rutte schudde destijds na afloop van de eerste Corona-persconferentie spontaan RIVM-baas Van Dissel de hand. Zo kwamen Max en Willy weer goed weg.

Wetten gelden ook voor politici

Nagenoeg tegelijkertijd met dit mediaincident, speelde in Ierland eveneens een corona-gerelateerde mediarel. Enkele hooggeplaatste politici hadden zich laten fêteren tijdens een luxe golfdiner waarbij zowat alle Corona-regels met voeten werden getreden. Ierland heeft in Europa ongekend strenge covid-19 regels aan de bevolking opgelegd. Ook hier zijn er twijfels of het allemaal wel zo streng moet. De reacties van de Ierse bevolking op radio en tv logen er dan ook niet om. Witheet waren de mensen.  De rode lijn was dat het schandalig is dat politici die wetten maken, kennelijk het gevoel hebben dat die niet voor hun gelden.

Niet een beetje dom, maar gewoon oerstom

Ondanks de uitgebreide spijtbetuigingen bleken de Ieren niet vergevingsgezind voor hun politici. Grotendeels kwam dat door de slappe excuses en pogingen om de verantwoordelijkheid af te schuiven op de organisatoren van het golf-diner. Mensen houden er niet van als de verantwoordelijke politici niet klip en klaar hun verantwoordelijkheid opnemen. Maar nog moeilijker te verteren is als politici de eigen wetten en regels niet naleven en denken dat die alleen maar voor het ‘klootjesvolk’ gelden. Dan helpt er vanuit communicatieoogpunt er geen moedertje lief meer aan. Dat is niet een beetje dom, maar gewoon oerstom!

Naschrift

Dit blogje dateert van medio augustus 2020. Inmiddels zijn we eind december 2020 en heeft het koninklijk paar zoveel blunders op blunders gestapeld, zoals toch met vakantie gaan tijdens Corona-tijd, de aanschaf van een dure speedboat, enzovoort, dat hun imago een ferme deuk heeft opgelopen. Het lijkt er steeds meer op dat deze koning óf niet zoveel (sociale) intelligentie heeft, óf gewoon lak heeft aan het ‘klootjesvolk. In beide gevallen zullen er nog meer PR-rampen volgen. Een goed imago komt te voet en vertrekt te paard. Nu dit paard op hol lijkt te zijn geslagen is het de vraag of het uberhaupt nog ooit goed komt…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (https://www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland (https://cultuurverschillenbelgienederland.nl )

Burgemeester Buijs-Glaudemans van Oss schiet ongekende communicatiebok na zelfmoord

Of Arie den Dekker die zich op 27 juni op de stoep van het gemeentehuis in brand stak nu het grootste heilig boontje of de grootste vlegel was die de gemeente Oss ooit rijk was, doet er niet toe. Maar ik heb het filmpje van de burgemeester van Oss, Wobine Buijs-Glaudemans, op de website van haar gemeente voor de zekerheid toch snel naar mijn harde schijf gekopieerd. Het zou zomaar eens kunnen dat het weldra verwijderd wordt, want zulke ‘real life’ communicatieblunders liggen niet voor het oprapen. En… zo’n communicatiebok wil ik in de toekomst onze deelnemers van onze cursussen crisiscommunicatie en mediatraining niet ontzeggen.

Eerst even heel kort wat eraan vooraf ging: Arie den Dekker, inwoner van Oss, stak zich maandag 27 juli op de stoep van het gemeentehuis in Oss in brand. Hij deed dit zo grondig dat hij kort daarna aan zijn verwondingen overleed. Hij zou dat gedaan hebben uit pure wanhoop. Dit omdat hij naar eigen zeggen door de instanties als de politie en met name de burgemeester van Oss, Wobine Buijs-Glaudemans niet goed geholpen zou zijn nadat hij over een schietincident uit het criminele circuit aan de politie had gerapporteerd. Hij zou hierdoor op een hitlijst staan. Arie den Dekker vond dat hij door de autoriteiten aan zijn lot werd overgelaten vandaar deze wanhoopsdaad.

Audiovisuele pers statement of persconferentie?

Het incident vindt plaats midden in de vakantieperiode. Misschien dat ook de communicatie-adviseur van de burgemeester met vakantie was.. Want de communicatiebok die de burgemeester schoot, was ongekend groot. Al kun je natuurlijk (crisis)communicatiespecialisten ook extern inhuren. Die hadden haar niet alleen over de inhoud maar ook over haar presentatie en verdere aanpak kunnen adviseren. Het eerste advies dat een communicatieadviseur haar trouwens had kunnen geven was, of het überhaupt wel zo verstandig zou zijn geweest om met zo’n audiovisuele statement naar buiten te treden? Of was het misschien beter een persconferentie te beleggen met gelegenheid tot vragen stellen na afloop?

Journalisten houden van conflicten

Zelf heb ik momenteel te weinig achtergrond over de situatie om te zeggen welk mediakanaal de voorkeur zou hebben. Al meen ik wel uit de berichtgeving op te maken dat het al een behoorlijk tijdje flink schuurde tussen de gemeente en vooral de burgemeester en de politie enerzijds en Arie den Dekker anderzijds. Er was met andere woorden sprake van een conflictsituatie tussen partijen en daar houden media van. Dit zou vanuit strategisch oogpunt juist een goede reden zijn om bijvoorbeeld geen persconferentie te geven maar een kort maar krachtige statement. Het laatste wat je wilt is immers om in een polemiek te worden gemanoeuvreerd door een stelletje hijgerige journalisten. Zeker als er een dodelijk slachtoffer valt te betreuren.

In die zin is een audiovisuele statement misschien nog niet zo’n slecht keuze geweest van de burgemeester Buijs-Glaudemans. Maar vertel dan wel een ander verhaal dan nu het geval is. Hier ontbrak werkelijk alle empathie. Want eigenlijk was niet meneer Den Dekker het echte slachtoffer, maar de autoriteiten. Die hebben immers heel veel tijd, inspanning en geld gestoken in het slachtoffer wat uiteindelijk tot niets geleid heeft. Kortom een dodelijke manier van communicatie, terwijl crisiscommunicatie toch echt geen raketwetenschap is.

Een diepgaand onderzoek aankondigen

Wat had ze naar mijn mening dan wel moeten zeggen? Allereerst had ze veel concreter moeten starten met haar leedwezen te betuigen. Niet spreken over hij (zelf ‘ie’) maar over meneer Den Dekker. Vervolgens had ze moeten aangeven een diepgaand onderzoek te hebben gestart ( of te gaan starten) naar de situatie. Om extra speculatie weg te nemen erkennen dat er zich in het verleden inderdaad al meer incidenten hebben voorgedaan tussen meneer Den Dekker en de gemeente, maar dat uit piëteit met de nabestaanden geen nadere mededelingen gedaan kunnen worden. Dat dit ook de reden is om in de vorm van deze korte statement het nieuws naar buiten te brengen. Dat we in een later tijdstip, na overleg met de familie en nabestaanden zeker nog met meer informatie zullen komen. Maar dat nu in de eerste plaats wordt gefocust op het incident en de omstandigheden.

Behalve het journaille, had zeker het grootste gedeelte van weldenkend Nederland die argumentatie kunnen volgen.

Tot slot nog wat over de presentatie: Zorg dat je geluid goed is. Let op je achtergrond. Misschien een boekenkastje in plaats van een kunstwerk dat niet eens volledig in beeld is. En vooral: leg niet zo’n gespannen knuistje voor je op tafel. Het is geen gemakkelijk verhaal, maar door de gespannenheid die mevrouw de burgemeester op deze manier uitstraalt, geeft mij toch het gevoel dat ze geen daadkracht uitstraalt. Eerder een hele hoop onzekerheid…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Roompot blijft bokken schieten op vlak van crisiscommunicatie

Roompot blijft bokken schieten op vlak van crisiscommunicatie

CADZAND – De directie en de communicatiedienst van Roompot kan ondanks COVID-19 weer wat geruster ademen. In hun vakantiepark Noordzee Résidence zijn geen andere besmettingen met Corona vastgesteld, uitgezonderd een Vlaamse familie. Maar alweer was de crisiscommunicatie van de Roompot niet om over naar huis te schrijven. Kennelijk heeft het bedrijf nog niet veel geleerd van hun communicatieblunders van 2 jaar geleden toen het nogal onhandig reageerde op berichten als zouden hun vakantiewoningen niet schoon worden opgeleverd.

 

Niet slim van die Belgen om in de media al kuchend en proestend te suggereren dat ze de coronabesmetting in het vakantiepark van de Roompot hadden opgelopen. Maar helemaal niet slim was het van de Roompot om als reactie daarop zelf met de vinger te gaan wijzen. Voor je het weet beland je in een pissingcontest met de media. Journalisten vinden dat prachtig. Die zijn op zoek naar de tegenstelling als er ergens ellende uitbreekt. De vragen die zij dan stellen zijn:, wie heeft het gedaan, wie is schuldig, wie is verantwoordelijk. Kortom, wie is de bad guy en wie is de good guy.

 

Draaiboek crisiscommunicatie

Ook was het niet handig van de Roompot dat burgemeester Marga Vermue van ondermeer Sluis/Cadzand/Oostburg in de krant moest lezen dat er een Corona-besmetting in haar gemeente was. Heeft zo’n groot bedrijf als de Roompot dan geen draaiboek met daarin de belangrijkste stakeholders die tijdens een crisis geïnformeerd hadden moeten worden? Op dat gebied heeft De Roompot dus nog niet veel geleerd van de slechte mediacoverage van 2 jaar geleden. Toen wilde het bedrijf de media de mond snoeren door te dreigen met rechtszaken als die niet zouden stoppen met berichten als zou het slecht gesteld zijn met de schoonmaak en hygiene op hun vakantieparken.

 

Wijs niet met de vinger naar de slachtoffers

Net als toen betreurde ook dit keer de Roompot de berichtgeving. De PZC tekende verder de volgende reactie op van het bedrijf: ,,het besmette Belgische koppel lijkt ons met de vinger te wijzen, terwijl de feiten in een andere richting wijzen. Net voor hun aankomst op het park hebben ze een groot huwelijksjubileum op het gemeentehuis en daarna met vrienden gevierd. Zij verbleven met 15 mensen in dezelfde woning. Aangezien ze geen deel uitmaken van hetzelfde huishouden, moesten ze ook in de woning 1,5 meter afstand van elkaar houden. Niemand bevestigt dat dit gebeurde”, aldus Roompot-woordvoerder Baptiste van Outryve. Hij voegt daar aan toe: ,,had het koppel het daar opgelopen, dan waren die gevallen al bij ons bekend via de GGD.  Vreemd dat het allemaal en alleen maar gasten zijn die in dezelfde woning verbleven en niemand anders op het park, voor en na hun verblijf.”

Enfin, dit kan allemaal wel waar zijn, maar ga nooit met de vinger naar de slachtoffers wijzen. Sterker is als de kijker/lezer zelf die conclusie laat trekken…

 

Het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen…

Woordvoerder Van Outryve tot slot: ,,zij zijn vorige week zondag vervroegd van het park vertrokken zonder ons iets te laten weten. Toen onze parkmanager het koppel belde, bleek dat zij waren vertrokken omdat ze symptomen vertoonde.  Wij hebben hen gebeld. Wij hebben dezelfde dag zelf de GGD geïnformeerd. We nemen een dergelijke melding altijd erg serieus en handelen onmiddellijk. Alle elementen wijzen wel in de richting dat mevrouw niet op het park is besmet geworden en ook niemand heeft besmet, met uitzondering van misschien haar vakantiehuisgenoten.”

Meneer Van Outryve zal het ongetwijfeld bij het rechte eind hebben. Maar wie de  slachtoffers, zelfs bij een kleine crisis afzeikt, wordt zelf ook nat. Het is het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Alles bij elkaar blijft het in mijn ogen een uiterst defensieve reactie van de Roompot.

 

De veiligheid en de gezondheid van onze gasten is onze topprioriteit!

Nu is het bedrijf gelukkig gered door de feiten afkomstig van derden die in hun voordeel spreken, zoals de GGD. maar de Roompot heeft vanuit communicatieoogpunt wel onnodig met vuur gespeeld. In plaats van zo met de beschuldigende vinger te wijzen naar mensen die toch al het slachtoffer zijn, had de Roompot beter het volgende gezegd:

“Allereerst hebben de veiligheid en de gezondheid van onze gasten de allerhoogste prioriteit. Daarom zijn we samen met de GGD en andere autoriteiten een onderzoek gestart naar de situatie op ons vakantiepark in Cadzand. Op basis van de thans beschikbare feiten, hebben we geen enkele indicatie als zou er sprake zijn van een reeds aanwezig COVID-19 virus. Aangezien we de veiligheid en de gezondheid van onze gasten als absolute topprioriteit beschouwen hebben we uit extra voorzorg onmiddellijk alle mogelijk desinfecterende maatregelen genomen om er zeker van te zijn dat onze gasten geen onnodige risico’s lopen.”
Meer had dat niet hoeven zijn…

Nu zaaien de media graag tweespalt. Maar door bij deze centrale boodschap te blijven was hun verdediging absoluut ‘coronaproof ‘geweest.

O ja beste Roompot-directie tot slot: als u de volgende keer niet vergeet om tijdig de autoriteiten in te seinen dan komt het in de toekomst zeker nog goed met uw crisiscommunicatie

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Is Coronavirus lastig voor Coronabier van AB Inbev?

Is Coronavirus lastig voor Coronabier van AB Inbev?

Hoe reageer je als de media je bellen met de vraag of het Coronavirus van invloed is op de verkoop van Coronabier? Die vraag kreeg de brouwerij AB Inbev uit het Belgische Leuven voorgelegd die dit succesvolle biermerk in haar portefeuille heeft.

 

‘Er is geen enkel verband tussen het virus en het bier’, zei AB-Inbev-woordvoerder Laure Stuyck. ‘We kunnen geen commentaar geven op de impact op onze verkoop,’ zei ze ook nog. Ze deed duidelijk haar best om de zaak zo klein mogelijk te houden en dat was ook naar mijn overtuiging vanuit communicatieoogpunt de juiste keuze. Want als je in deze vlek gaat wrijven dan wordt die alleen maar groter. Toch vond ik haar reactie wat te defensief. Ze had er meer uit kunnen halen door vanuit de Coronabierdrinker te reageren.

Van inside-out, naar outside-in…

Doordat ze zei dat er geen enkel verband is tussen het virus en Coronabier, was haar reactie nogal inside-out. Ze vertrok met andere woorden vanuit de belangen van het bedrijf, terwijl ze beter vanuit de belevingswereld van de consument was vertrokken, in dit geval de Coronabierdrinker. Zo had ze bijvoorbeeld kunnen zeggen: “onze Coronabierdrinkers kennen en waarderen niet alleen de bijzondere smaak van ons Coronabier,maar ze zijn slim genoeg om te beseffen dat het virus niks te maken heeft met hun zo geliefde biermerk”.  Een outside-in-reactie dus.” Hiermee had ze bovendien een extra pluim op de hoed gezet van de Coronabierdrinkers. Want die heeft naast een goede smaak ook nog een behoorlijke dosis gezond verstand!

Zucht, weer eentje die veiligheid hoog in het vaandel heeft…

Outside-in denken in plaats van inside-out is ook in andere situaties sowieso een sterke manier om je punt te maken. Stel je eens de volgende situatie voor: er is een incident op je bedrijf waarbij diverse slachtoffers te betreuren zijn. Te vaak zie ik dan tijdens mediatraining of op het tv-journaal dat de woordvoerder keurig begint met het betuigen van het leedwezen naar de slachtoffers toe. Zo staat het immers in elk crisiscommunicatiehandboek keurig omschreven. Maar eigenlijk zouden woordvoerders dan juist wat minder op de automatische piloot moeten gaan. Want ik zou ze niet allemaal de kost willen geven die vervolgens verklaren dat ondanks alles  hun bedrijf de veiligheid hoog in het vaandel draagt. Als er s’-avonds in het journaal dan ook nog beelden achter zo’n statement geplakt worden van bloederige slachtoffers die onder het geloei van sirenes in ziekenwagens worden afgevoerd, dan zou ik zeggen: wie gelooft zo’n woordvoerder nog?

Draai de veiligheidsplaat niet nog grijzer

Zeg eerder iets in de trant van dat mensen die ’s-morgens bij je bedrijf komen werken, ’s-avonds gewoon gezond en wel weer naar huis moeten kunnen teruggaan. Dat je je ongelooflijk rottig voelt omdat dit vandaag niet gebeurd is. Dat je tot op het bot gaat uitzoeken waarom dit heeft kunnen gebeuren. En dat je alles zult ondernemen om dit nooit meer te laten gebeuren. In plaats van de gebruikelijke plaat nog grijzer te draaien door de verklaren dat je veiligheid hoog in het vaandel hebt, geef je zo op een outside-in-manier  op een veel empathischer wijze inhoud aan je veiligheidsboodschap.

Naschrift:

13 maart 2020- Toen ik dit blog medio februari 2020 schreef, stonden de beurzen nog bijna 40 % hoger en leek het Corona-virus nog een redelijk goed te managen bedreiging, zelfs in Italië. Nu het virus zich echt tot een wereldwijde pandemie heeft ontwikkeld en het momenteel wereldwijd dood en verderf zaait, denk ik persoonlijk dat het merk #Coronabier dusdanig ‘besmet’ is dat het nooit meer goed zal komen.

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

 

Navo-top: Oeps, open microfoon en je hebt een mediarel

Met journalisten in de buurt kun je niet voorzichtig genoeg zijn. Dat bleek eens temeer tijdens de NAVO-top van afgelopen week in Parijs toen Rutte, Trudeau, Macron en Johnson ongegeneerd over Trump stonden te roddelen. Het onderonsje werd geregistreerd door een camera met open microfoon waardoor de hele wereld getuige werd van hun neerbuigende grapjes over Trump.

Het resultaat was dat hun ‘leukdoenerij’ tijdens deze Navo-top als een boemerang terugkwam.  met Trump als lachende derde.

 

Microfoon staat nog open

In een eerdere blog heb ik er al eens op gewezen dat het altijd uitkijken geblazen is als journalisten met apparatuur in je buurt rondhangen. Ook dit incident tijdens de NAVO-top zal in de toekomst tijdens mediatraining ongetwijfeld vaak worden gebruikt om te laten zien hoe het NIET moet. Het was in ieder geval een pijnlijk moment. Niet zozeer voor Trump, maar vooral voor de Canadese en de drie Europese regeringsleiders. En Trump had alle gelijk van de wereld om Trudeau voor een ‘double faced’ iemand uit te maken. Hier had de Canadees niet van terug. Wat hem restte was een deemoedige opstelling, maar intussen stond hij voor het oog van de wereld wel lelijk in zijn hemd. Onze eigen premier Rutte hield wijselijk zijn mond in de hoop ermee weg te komen. Maar intussen kreeg ook hij al een rekening(etje) gepresenteerd wegens het niet nakomen van de Navo-verplichtingen.

 

Roddelende regeringsleiders

Wat een feestelijke bijeenkomst had moeten worden om de toch al wat beschadigde banden tussen Europa en de VS aan te halen resulteerde zo in het tegenovergestelde. Waarbij Trump niet naliet om vooral dit vermaledijde kwartet van roddelende regeringsleiders er nog eens op te wijzen dat ze echt niet aan de defensietiet van de VS kunnen blijven hangen zolang ze niet aan hun verplichtingen voldoen.

 

De Sieg Heil rel met Marco van Basten was voor hem niet de eerste keer

Het is het zoveelste bewijs dat je met open microfoons niet voorzichtig genoeg kunt zijn. Dit geldt niet alleen voor politici, maar ook voor andere ‘hoge bomen’ uit bijvoorbeeld het bedrijfsleven maar ook de sportwereld. Zo was er de week daarvoor de rel met Marco van Basten die zonder zich te realiseren Sieg Heil  in een open microfoon had geroepen. Dat kon echt niet vond ook de FIFA en Marco moest diep door het stof. Marco had trouwens al eens eerder te kampen gehad met open microfoons na afloop van een wat stug verlopen persconferentie, zoals je hier kunt zien.

Pijnlijk is ook het filmpje waarin de Britse politicus Gordon Brown een potentiële kiezer uitmaakte voor ‘bigoted woman’. Een filmpje dat destijds over de hele wereld ging en hem ongetwijfeld veel politieke schade zal hebben opgeleverd.

 

Een decorum waar niks aan blijft kleven

Maar het allerbekendste en meest besproken fragment tijdens communicatie- en mediatraining is dat van de vroegere president van de VS, Ronald Reagan. Hij kondigde tijdens de koude oorlog aan dat zijn land over 5 minuten de Sowjetunie zou gaan bombarderen.

Nu was Ronald Reagan iemand die qua omgang wel een beetje te vergelijken zou zijn geweest met Rutte. Beide heren hebben/hadden een soort van een decorum waar niks aan blijft kleven. In dit geval misschien ook maar gelukkig, want als snel werd duidelijk dat het hier om een ‘grapje’ ging…

 

Alles wat u in een interview zegt kan gebruikt worden

Onthoud echter één ding: alles wat u zegt of doet kan in principe gebruikt worden door de media. En met de huidige stand der techniek (ultra-gevoelige richtmicrofoons) is het helemaal oppassen geblazen. Zo lang u binnen gehoor- en gezichtsveld van een journalist bent kan dus alles tegen u gebruikt worden. Hetzelfde geldt tijdens (camera)interviews. Als op het eind van een interview een journalist het licht op zijn camera uitzet of ostentatief zijn blocnote dichtslaat en u vervolgens opgelucht iets onwelgevalligs gaat zeggen dan kan dat gewoon gebruikt worden. En zelfs de duurste advocaat helpt daar geen moedertje lief aan.

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)