Behandel je studiogasten als gast, ook al heten ze Thierry Baudet

 

Sinds Pim Fortuyn kijken we er niet echt meer van op: studiogasten die opstappen tijdens live-interviews. Recentelijk was het Thierry Baudet (Forum voor Democratie) die bij een uitzending van het radioprogramma Het Oog het voor gezien hield. Dit omdat hij van de radiojournaliste, Simone Weimans, geen ruimte kreeg om over zijn nieuwe FVD-krant te praten, terwijl hij naar eigen zeggen daarvoor juist was uitgenodigd.

Meteen na dit incident ontstonden er verhitte discussies in de sociale media. Had Baudet zo’n kort lontje? Of was het volledig terecht dat hij was opgestapt, omdat de journaliste zich niet aan de afspraak had gehouden?

Achteraf is het moeilijk na te gaan wie er nu gelijk had. Was er inderdaad een afspraak gemaakt dat Simone Weimans het alleen over het nieuwe krantje zou hebben? Feit was wel dat de journaliste de krant voor zich had liggen en niet van zins was om er vragen over te gaan stellen.

 

Aanvankelijk ging Baudet mee met de vragen van Simone Weimans

Het is natuurlijk nooit leuk voor programmamakers/journalisten als een studiogast opstapt. Het gebeurt ook uiterst zelden zomaar. Meestal is er dus meer aan de hand. De gast voelt zich tekort gedaan. En zo dacht Baudet er kennelijk ook over. Al begreep ook hij dat het de taak is van iedere journalist om ook bij de actualiteit stil te staan: de demonstraties tegen racisme. Zoals het filmpje laat zien voelde Baudet dat ook wel aan. Daarom ging hij aanvankelijk ruimschoots mee met de vraagstelling van Simone Weimans.

Maar er zijn grenzen, zal ook Baudet gedacht hebben. Als je als studiogast wordt uitgenodigd om over je krant te spreken dan moet je dat als journalist toch tot op zekere hoogte respecteren. Ook een studiogast is een gast. Gasten dienen door de gastheer/gastvrouw dan ook als gasten behandeld te worden. Zelfs al heten ze Thierry Baudet…

 

Politici gaan zonder afspraken vooraf niet naar interviews

Nu geef ik zelf al meer dan 30 jaar mediatraining en ik zeg u dat vandaag de dag het haast ondenkbaar is dat politici zonder keiharde afspraken vooraf toezeggen om aan een interview voor krant, radio en tv te zullen meedoen. Zegt hij ja dan worden de interviews door de bureauredactie intensief voorbereid. Er is vanuit de redactie vooraf volop overleg met de studiogast en uiteraard ook met de journalist die de interviews moet voorbereiden. Dat Simone Weimans deed alsof de afspraak waar Baudet naar verwees helemaal uit de lucht kwam vallen, is zacht uitgedrukt dan ook behoorlijk ongeloofwaardig.

 

Veelgestelde vragen voordat je meewerkt aan een interview

Iedere voorlichter/woordvoerder van een politieke partijleider die te gast is in een programma zal altijd een aantal vragen/voorwaarden hebben alvorens in een praatprogramma aan te schuiven. Vragen waarop hij van de redactie zeker antwoord zal willen hebben zijn bijvoorbeeld:

  • waar wilt u het vooral over hebben?
  • waar wil ik (nog) niet over praten (graag met redenen omkleed)
  • zijn er nog meer mensen die aan het programma deelnemen?
  • is het voor een quote of wilt u echt een achtergrondverhaal schrijven?
  • mag ik het lezen op feitelijke onjuistheden alvorens het wordt gepubliceerd?
  • hoeveel tijd heb ik?
  • is het live of gemonteerd? ( als is die vraag bij een live-programma als het Oog natuurlijk niet aan de orde)

Hoe het ook zij: het plotselinge vertrek van Baudet leverde in de media weer verhitte discussies op tussen voor- en tegenstanders van Forum voor Democratie. Allemaal vonden ze dat ze gelijk hadden. Maar of de luisteraar er echt wijzer van is geworden, is nog maar de vraag. Ik had bijvoorbeeld best wel eens willen weten waarom een partij als Forum voor traditionele print media  kiest en niet voor de social media?

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

Van heroes naar zeros in minder dan 5 minuten. Ofwel hoe de boeren hun goodwill verspeelden door het gebruik van geweld en stuntelig mediaoptreden.

Aanvankelijk had de publieke opinie – behalve #GroenLinks en #D66, want daar stemmen de boeren toch niet op – wel te doen met die arme boeren. En eigenlijk was dat ook wel ten dele voorstelbaar. Ze krijgen vergunning van de overheid voor hun uitbreidingsplannen, doen in het kader hiervan hun investeringen en dan zegt diezelfde overheid dat ze toch niet mogen uitbreiden? U als burger zou het ook niet pikken als u een vergunning krijgt om een huis van twee verdiepingen te bouwen, maar terwijl u aan het bouwen bent, te horen krijgt dat het alleen maar een platte bungalow mag zijn…

Goede pr?

Ondanks al dit onrecht toonden de boeren zich aanvankelijk redelijk in hun communicatie. Geen bovenmatig geweld op het Malieveld in Den Haag. En in de talkshows gaven ze aan te begrijpen dat het in de toekomst allemaal wat duurzamer moest, maar dan allemaal wel in goed overleg. Kortom, goede pr.

Provincie Groningen had steviger knieën

Die goede pr scheen zich aanvankelijk uit te betalen. Tijdens protesten voor de deur van de provinciehuizen gingen de provinciale bestuurders zonder slag of stoot overstag. Totdat de tractoren zich meldden bij de provincie Groningen. Daar hadden de bestuurders steviger knieën. Ondanks het buitensporig geweld van de boeren. Met een tractor werd de voordeur eruit gereden, balen stro vlogen door de ingang en bloedende gezichten van gewonde politieagenten die gewoon hun plicht deden. Zo reden in nog geen 5 minuten de boeren met hun trekkers een ‘koei’ van een deuk in hun reputatie.

Het werd nog erger toen boerenwoordvoerders in de media het geweld probeerden te minimaliseren. Weinig of geen excuses voor het wangedrag. Wel de Calimero uithangen. Maar als je je empathie verspeelt, dan kun je het beste verhaal vertellen, maar dan helpt zelfs de beste mediatraining niet meer. Weg was hun draagvlak! En dan nog iets beste boeren: wil je in Nederland iets voor elkaar krijgen dan protesteer je zonder geweld!

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

De crisiscommunicatie van Belgisch justitieminister Koen Geens

Na de gruwelijke moord op de jonge Vlaamse vrouw Julie Van Espen stond de Belgische minister van Justitie in het middelpunt van een mediastorm. Wat hij goed en welgemeend deed was zijn medeleven betuigen richting de familie, vrienden en kennissen van het slachtoffer. Maar goede crisiscommunicatie is meer dan medeleven betuigen… In dit filmpje leg ik uit hoe minister Geens zich volgens mijn overtuiging een stuk beter uit de slag had kunnen trekken.  

Dankzij mediatraining beter voorbereid op een journalistieke overval

Dankzij mediatraining beter voorbereid op een journalistieke overval

Hadden we maar goede mediatraining gehad zal menig manager in de jaren negentig gedacht hebben toen journalist Pieter Storms furore maakte met zijn beruchte tv-programma Breekijzer. Het was voor het eerst dat Nederland kennis maakte met het fenomeen van de journalisitieke overval. Het programmaformat was vrij eenvoudig: iemand voelde zich onjuist behandeld door een bedrijf of overheidsinstelling, waarna Storms met draaiende camera bij de ‘boosdoeners’ langs ging om verhaal te halen. Reken maar dat het spraakmakende televisie opleverde en bij ons heel wat nieuwe klanten voor een doorgedreven mediatraining. Want heel wat managers wilden plotsklaps weten hoe je je tegen deze vorm van journalistiek het beste kunt wapenen.

Voorkom imagoschade

We zijn nu ruim twintig jaar verder. Je zou denken dat mensen bij bedrijven en instellingen inmiddels zo goed getraind zijn dat ze zich niet meer laten intimideren door een journalist met lastige vragen en een draaiende camera. Maar niets is minder waar. Veel mensen schieten in een kramp en weten zich letterlijk geen houding te geven, om daarna zo’n beetje alles fout te doen wat je in zo’n situatie fout kúnt doen. Met alle imagoschade vandien…

Dwangsom

Kijk eens naar het programma De Zorgwaakhond van Omroep Max. Presentator Jan Slagter was op bezoek bij een vrouw die deels verlamd is geraakt. Al jaren probeert ze voorzieningen te krijgen van haar gemeente, zoals aanpassingen in huis en een nieuwe rolstoel (die inderdaad tot op de draad versleten oogt). Maar de gemeente doet niets. Ook niet als de voorzieningenrechter maant tot actie op straffe van forse geldboetes.

Gezicht als een oorwurm

Slagter stapt daarom met draaiende camera het stadskantoor binnen en krijgt de gemeentesecretaris te spreken. Wat dan volgt, is zacht gezegd ontluisterend. De secretaris ontkent dat de rolstoel versleten is (alsof hij dat weet), jongleert wat met ambtelijke termen en draait, stamelt en flatert er op los. Hij trekt daarbij een gezicht als een oorwurm en vergeet bovendien waar het in deze zaak om draait: een vrouw die om hulp vraagt. En die camera ondertussen maar snorren! Zo leren wij kijkers dat dit gemeentebestuur niet alleen zijn wettelijke zorgplichten schaamteloos verzaakt, maar dat je voor een beetje menselijkheid hier ook al aan het verkeerde adres bent. Terecht? Misschien niet. Maar het kwaad is voor de gemeente dan al geschied. Terwijl dat helemaal niet nodig was geweest…

Regie in eigen handen

Je kunt je namelijk prima voorbereiden op een overval met een draaiende camera! Tijdens onze trainingen oefenen we regelmatig zogenoemde ambush-situaties. We leren mensen hoe te handelen tijdens een onverwachte confrontatie met een tv-ploeg. De essentie is eenvoudig: wie niet kopje onder wil gaan, neemt in zo’n situatie de regie liever zelf in handen.

Over de auteur

Peter van den Assem is sinds 2017 managing partner bij MediaTrainingBenelux. (www.mediatrainingbenelux.com )Hij geeft mediatraining, debattraining en presentatietechniek aan het bedrijfsleven en de politieke wereld.  Voorheen werkte hij als journalist voor ondermeer De Wereldomroep, Radio Rijnmond en als journalist voor de geschreven media, waaronder BN/DeStem. Ook werkte hij als tv-presentator/anchorman voor diverse tv-programma’s. 

Charisma kun je leren

Charisma kun je leren

Wat vond je van mijn tv-optreden vorige week in Nieuwsuur of Terzake? Dit soort vragen krijg ik vaak als ik in een mediatraining met een politicus of bedrijfsleider aan de slag ben die kort daarvoor nog in zo’n programma had gezeten..

Zelfs al zou ik het gezien hebben, moet ik op die momenten dikwijls heel diep nadenken. En vaak kom ik dan tot de vaststelling dat ik inhoudelijk echt niet meer weet wat hij of zij tijdens zo’n mediaoptreden te vertellen had. Maar wat ik me nog wel kan herinneren is hoe die persoon is overgekomen. Bijvoorbeeld vertrouwenwekkend, ontspannen, terzake kundig. Of omgekeerd: nerveus, onrustig, defensief, charismatisch? .
Juist daarom zeg ik tijdens mediatraining altijd: niet alleen wat je zegt, maar vooral hoe je iets zegt, is grotendeels bepalend of je boodschap al dan niet binnenkomt. Een heel belangrijk element hiervan is het juist gebruik van je stem!

Lichaamstaal en mediatraining
 Charismatisch en betrokken overkomen kun je voor een groot deel leren. Vraag je eens af waarom je vroeger op school die ene leraar maar een saaie Piet vond en waarom jij bij die andere aan zijn lippen hing. Natuurlijk kwam dat ook doordat die ene leraar van nature wat meer charisma en uitstraling had. Door zijn lichaamstaal, zijn intonatie, zijn mimiek, de spanningsbogen die hij in zijn zinnen legde, door zijn korte zinnen, een actieve gelaatsuitdrukking, dit alles maakte dat het lesuur vaak al om was voordat je er goed en wel erg in had. 
Charisma kun je voor een groot deel aanleren

Maar charisma kun je toch niet leren?, hoor je mensen vaak zeggen. Maar is dat wel zo? Kan niet iedereen leren hoe je meer mileage uit je mediaoptreden of presentatie kunt halen door bewust en gericht aan al die zaken te werken die je inhoudelijke boodschap ondersteunen? Natuurlijk zijn er natuurtalenten. Maar heel veel van die non-verbale aspecten en het juist inzetten van je stem kun je leren. 

Een goede stemcoach kan ook helpen

Natuurlijk kun je met mediatraining niet alles oplossen. Soms liggen bijvoorbeeld aan het ontbreken van een mediagenieke stem technische of medische redenen ten grondslag. In die gevallen kan een goede stemcoach je wel verder helpen. Maar dat is weer een hele andere ’tak van sport’. 

U kent ongetwijfeld de uitdrukking: “schoenmaker , blijf bij uw leest”. Met andere woorden: ons vak is mediatraining, debat- en presentatietechniek. Daarom werken wij op het gebied van stemcaching nauw samen met Tiffany Veys. die van stemcaching haar vak heeft gemaakt. Zij is tevens grondlegger van de zogenaamde ‘Mind Your Voice-methode. Meer weten over haar aanpak? Kijk dan op haar website, Mind the Voice 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

Omgaan met klachten is ook vorm van crisiscommunicatie

Omgaan met klachten is ook vorm van crisiscommunicatie

Het effectief omgaan met klachten is ook een vorm van crisiscommunicatie. Dat veel bedrijven daar de mond van vol hebben maar er in de praktijk niks van snappen, bewijst het volgende voorval dat ik op 1e paasdag in de privésfeer meemaakte.

We hebben in Breskens een appartement aan de monding van de Westerschelde. Vanwege het prachtige uitzicht, verhuurt een deel van de eigenaren zijn appartement via een lokaal verhuurbureau voor kort verblijf aan toeristen. Wij wonen op de 1e verdieping en de twee appartementen die regelmatig verhuurd worden bevinden zich op de 8e en 10e verdieping. Tot nu toe hadden we nooit enige overlast ervaren, maar op 1e Paasdag was het plots raak. Toen mijn vrouw het dekbed dat over de reling hing, wilde binnenhalen bleek dat besmeurd te zijn met spaghetti-resten en nog veel meer… Enfin, de details zullen we u besparen.

De reactie van het verhuurbureau was op z’n minst nogal laconiek

Aangezien het al rond middernacht was, besloot ik niet meer overal te gaan aanbellen, maar de volgende dag op onderzoek uit te gaan. Eerst ging ik langs bij het verhuurbureau. Ik legde de zaak uit, gaf aan dat ik – ofschoon ik geen bewijs had – toch wel vermoedde dat dit niet afkomstig zou kunnen zijn van de reguliere bewoners, dat ik van hun actie verwachtte, enzovoort. Maar de reactie van de eigenaresse was nogal laconiek: aangezien ik geen bewijs had, maakte ze aanvankelijk geen aanstalten om acties te ondernemen. Toen ik aangaf het er niet bij te laten zitten en een brief zou schrijven aan de bewonersvereniging, kwam er wel beweging. Een medewerker van het verhuurbureau zou met me meegaan om de viezigheid op te laten ruimen en het dekbed te laten reinigen.

Niet wij maar zij zijn de slachtoffers

Net toen we dachten dat de rust was weergekeerd, stond plotsklaps de dochter van het verhuurbureau bij ons aan de deur. Ze was op onderzoek uit geweest en ze had inderdaad overgeefsel aangetroffen op het balkon van enkele Duitsers die het appartement voor Pasen gehuurd hadden. Maar in plaats van te erkennen dat de zogenaamde ‘smoking gun’, was gevonden, was haar conclusie dat de dader(s) op een van de twee bovenliggende etages gezocht moesten worden. Op de koop toe maakte ze naar mij het verwijt dat ik niet zo van leer had moeten trekken bij haar moeder. Het kwam er kort op neer dat niet wij maar zij het slachtoffer van dit incident was. Ik kwam tot de slotsom dat het zinloos was te pogen om met mensen met zoveel inlevingsvermogen tot een gesprek te komen en heb haar toen maar de deur gewezen.

Met de hakken in het zand

 

Zelf ben ik vervolgens nog even naar de twee bovenliggende verdiepingen gegaan. Op de 11e woont een keurige alleenstaande mevrouw zonder sporen van overgeefsel op haar balkon. Op de 12e was niemand aanwezig is, want die mensen waren op familiebezoek, hoorde ik van die dame. Ik heb dit vervolgens teruggerapporteerd bij het verhuurbureau, maar nog altijd geen enkel spoor van empathie. Men bleef met de hakken in het zand volhouden dat er geen bewijs was, het zou misschien ook van een te gulzige meeuw kunnen zijn die zich ziek gegeten had…

Twee dagen later kwam de medewerker van het verhuurbureau het gewassen dekbed terugbrengen. Weer geen sorry of enig ander inlevingsvermogen. Dan had vroeger de snackbar-uitbater bij ons in het dorp het beter begrepen: ‘bent u tevreden, zeg het anderen. Bent u ontevreden, zeg het ons’, hing bij hem op een bordje aan de muur. DIe brief naar de bewonersvereniging ga ik dus zeker nog schrijven…

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)