Ambush interviews bij D66 – De truc met de telefoon

Een jaar of 5 geleden maakte ik het tijdens een mediatraining voor het eerst mee: iemand die spontaan een D66-tertje deed, ofwel deed alsof hij druk aan het bellen was toen hij door mij als mediatrainer en een cameraman werd besprongen. Goed gevonden zei ik.
Het is inderdaad zo dat mensen geneigd zijn om de telefoon bijna altijd voorrang te geven, ook als je druk in gesprek met iemand bent.
Eigenlijk wist ik dat als kind al. Als mijn moeder me om boodschappen stuurde en ik mijn bestelling bij de bakker of de slager aangereikt kreeg, had de telefoon altijd voorrang. Zelfs als je net aan het afrekenen was.
Op zich is de truc met de telefoon daarom niet zo slecht. Toen die ‘slimme Henkie’ dat 5 jaar bij mij als mediatrainer voor het eerst deed, liet ik me aanvankelijk ook op het verkeerde been zetten.
Maar als je zo’n truc te pas en te onpas uithaalt en ook nog eens massaal toepast dan komt er snel sleet op. Doe het dus niet voortdurend en zeker niet als groep, omdat de mediacoach van D66  dat net aan iedereen geadviseerd zou hebben. En zeker niet als deze truc zou moeten dienen om de Me Too crisis binnen die partij onder het kleed te helpen schuiven. Het resultaat was dat D66, ook als het ging om de uitvoering van hun crisiscommunicatie, dubbel voorwerp werd van nationale spot.
Goed omgaan met een ambush-interview hoeft echt niet moeilijk te zijn. Als je op straat of in de wandelgangen overvallen wordt door een journalist met of zonder camera en je hebt om diverse redenen nog niks te vertellen, ga dan als volgt te werk:
  • stop met lopen en neem de vraag in ontvangst
  • begin vervolgens rustig verder te lopen en zeg tegen de journalist dat je over de kwestie niks kan zeggen.  Vaak kan je daar een reden voor geven en geef die dan ook. Redenen kunnen zijn, ik ben niet de juiste persoon omdat:
    • ik geen expert op dit gebied ben
    • ik ben niet bevoegd,
    • ik heb daarover geen verdere informatie beschikbaar
    • we houden daarover straks een persconferentie en dan zullen al uw vragen worden beantwoord,
    • Enzovoorts
  • Intussen blijf je gewoon verder lopen naar je auto, de deur van de vergaderzaal of de lift. En…, je blijft vooral vriendelijk!
Natuurlijk blijft de journalist aandringen zolang je niet buiten gezichts- en gehoorsafstand bent. Loop echter gedecideerd door ( niet rennen, want dat lijkt op vluchtgedrag) en leg uit dat je de journalist graag zou willen verder helpen, dat je begrijpt dat hij ook zijn werk moet doen, maar dat hij als journalis ook moet begrijpen dat jij om de zojuist gegeven reden(en) verder niks kan toevoegen. Pas als de deur van de lift, je auto of vergaderzaal achter je gesloten is, ben je veilig.
Mochten de beelden van zo’n overval toch uitgezonden worden, wat qua nieuwswaarde zeer onwaarschijnlijk is,  dan kom je in ieder geval nog vriendelijk over in plaats van die geen commentaar roepende oud-burgemeester in dit filmpje die bovendien de journalisten ook nog eens denkt te moeten schofferen…

Tenenkrommend interview in Buitenhof met Russische ambassadeur

Tenenkrommend en Buitenhof onwaardig. Zo zou ik het interview van de gemiste kansen willen omschrijven dat Maaike Schoon gisteren had met de Russische ambassadeur in Nederland over Oekraïne. Je kunt het hele interview terugzien op https://lnkd.in/eJWxkcWm In onderstaande video leg ik uit waarom ik zelden zo’n slecht interview gezien heb. #Buitenhof #oekraine #Russische_ambassadeur #Maaike_Schoon

 

Behandel je studiogasten als gast, ook al heten ze Thierry Baudet

 

Sinds Pim Fortuyn kijken we er niet echt meer van op: studiogasten die opstappen tijdens live-interviews. Recentelijk was het Thierry Baudet (Forum voor Democratie) die bij een uitzending van het radioprogramma Het Oog het voor gezien hield. Dit omdat hij van de radiojournaliste, Simone Weimans, geen ruimte kreeg om over zijn nieuwe FVD-krant te praten, terwijl hij naar eigen zeggen daarvoor juist was uitgenodigd.

Meteen na dit incident ontstonden er verhitte discussies in de sociale media. Had Baudet zo’n kort lontje? Of was het volledig terecht dat hij was opgestapt, omdat de journaliste zich niet aan de afspraak had gehouden?

Achteraf is het moeilijk na te gaan wie er nu gelijk had. Was er inderdaad een afspraak gemaakt dat Simone Weimans het alleen over het nieuwe krantje zou hebben? Feit was wel dat de journaliste de krant voor zich had liggen en niet van zins was om er vragen over te gaan stellen.

 

Aanvankelijk ging Baudet mee met de vragen van Simone Weimans

Het is natuurlijk nooit leuk voor programmamakers/journalisten als een studiogast opstapt. Het gebeurt ook uiterst zelden zomaar. Meestal is er dus meer aan de hand. De gast voelt zich tekort gedaan. En zo dacht Baudet er kennelijk ook over. Al begreep ook hij dat het de taak is van iedere journalist om ook bij de actualiteit stil te staan: de demonstraties tegen racisme. Zoals het filmpje laat zien voelde Baudet dat ook wel aan. Daarom ging hij aanvankelijk ruimschoots mee met de vraagstelling van Simone Weimans.

Maar er zijn grenzen, zal ook Baudet gedacht hebben. Als je als studiogast wordt uitgenodigd om over je krant te spreken dan moet je dat als journalist toch tot op zekere hoogte respecteren. Ook een studiogast is een gast. Gasten dienen door de gastheer/gastvrouw dan ook als gasten behandeld te worden. Zelfs al heten ze Thierry Baudet…

 

Politici gaan zonder afspraken vooraf niet naar interviews

Nu geef ik zelf al meer dan 30 jaar mediatraining en ik zeg u dat vandaag de dag het haast ondenkbaar is dat politici zonder keiharde afspraken vooraf toezeggen om aan een interview voor krant, radio en tv te zullen meedoen. Zegt hij ja dan worden de interviews door de bureauredactie intensief voorbereid. Er is vanuit de redactie vooraf volop overleg met de studiogast en uiteraard ook met de journalist die de interviews moet voorbereiden. Dat Simone Weimans deed alsof de afspraak waar Baudet naar verwees helemaal uit de lucht kwam vallen, is zacht uitgedrukt dan ook behoorlijk ongeloofwaardig.

 

Veelgestelde vragen voordat je meewerkt aan een interview

Iedere voorlichter/woordvoerder van een politieke partijleider die te gast is in een programma zal altijd een aantal vragen/voorwaarden hebben alvorens in een praatprogramma aan te schuiven. Vragen waarop hij van de redactie zeker antwoord zal willen hebben zijn bijvoorbeeld:

  • waar wilt u het vooral over hebben?
  • waar wil ik (nog) niet over praten (graag met redenen omkleed)
  • zijn er nog meer mensen die aan het programma deelnemen?
  • is het voor een quote of wilt u echt een achtergrondverhaal schrijven?
  • mag ik het lezen op feitelijke onjuistheden alvorens het wordt gepubliceerd?
  • hoeveel tijd heb ik?
  • is het live of gemonteerd? ( als is die vraag bij een live-programma als het Oog natuurlijk niet aan de orde)

Hoe het ook zij: het plotselinge vertrek van Baudet leverde in de media weer verhitte discussies op tussen voor- en tegenstanders van Forum voor Democratie. Allemaal vonden ze dat ze gelijk hadden. Maar of de luisteraar er echt wijzer van is geworden, is nog maar de vraag. Ik had bijvoorbeeld best wel eens willen weten waarom een partij als Forum voor traditionele print media  kiest en niet voor de social media?

 

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur, mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

BOEREN: VAN HEROES NAAR ZEROS IN 5 MINUTEN

Van heroes naar zeros in minder dan 5 minuten. Ofwel hoe de boeren hun goodwill verspeelden door het gebruik van geweld en stuntelig mediaoptreden.

Aanvankelijk had de publieke opinie – behalve #GroenLinks en #D66, want daar stemmen de boeren toch niet op – wel te doen met die arme boeren. En eigenlijk was dat ook wel ten dele voorstelbaar. Ze krijgen vergunning van de overheid voor hun uitbreidingsplannen, doen in het kader hiervan hun investeringen en dan zegt diezelfde overheid dat ze toch niet mogen uitbreiden? U als burger zou het ook niet pikken als u een vergunning krijgt om een huis van twee verdiepingen te bouwen, maar terwijl u aan het bouwen bent, te horen krijgt dat het alleen maar een platte bungalow mag zijn…

Goede pr?

Ondanks al dit onrecht toonden de boeren zich aanvankelijk redelijk in hun communicatie. Geen bovenmatig geweld op het Malieveld in Den Haag. En in de talkshows gaven ze aan te begrijpen dat het in de toekomst allemaal wat duurzamer moest, maar dan allemaal wel in goed overleg. Kortom, goede pr.

Provincie Groningen had steviger knieën

Die goede pr scheen zich aanvankelijk uit te betalen. Tijdens protesten voor de deur van de provinciehuizen gingen de provinciale bestuurders zonder slag of stoot overstag. Totdat de tractoren zich meldden bij de provincie Groningen. Daar hadden de bestuurders steviger knieën. Ondanks het buitensporig geweld van de boeren. Met een tractor werd de voordeur eruit gereden, balen stro vlogen door de ingang en bloedende gezichten van gewonde politieagenten die gewoon hun plicht deden. Zo reden in nog geen 5 minuten de boeren met hun trekkers een ‘koei’ van een deuk in hun reputatie.

Het werd nog erger toen boerenwoordvoerders in de media het geweld probeerden te minimaliseren. Weinig of geen excuses voor het wangedrag. Wel de Calimero uithangen. Maar als je je empathie verspeelt, dan kun je het beste verhaal vertellen, maar dan helpt zelfs de beste mediatraining niet meer. Weg was hun draagvlak! En dan nog iets beste boeren: wil je in Nederland iets voor elkaar krijgen dan protesteer je zonder geweld!

Over de auteur

Evert van Wijk woonde en werkte de voorbije 30 jaar afwisselend in Vlaanderen en Nederland. Hij is crisiscommunicatieadviseur,  mediatrainer en auteur van verschillende boeken over mediatraining en debattechniek (www.mediatrainingbenelux.nl ). Ook schrijft hij boeken over cultuurverschillen tussen België en Nederland. www.cultuurverschillenbelgienederland.nl)

De crisiscommunicatie van Belgisch justitieminister Koen Geens

Na de gruwelijke moord op de jonge Vlaamse vrouw Julie Van Espen stond de Belgische minister van Justitie in het middelpunt van een mediastorm. Wat hij goed en welgemeend deed was zijn medeleven betuigen richting de familie, vrienden en kennissen van het slachtoffer. Maar goede crisiscommunicatie is meer dan medeleven betuigen… In dit filmpje leg ik uit hoe minister Geens zich volgens mijn overtuiging een stuk beter uit de slag had kunnen trekken.  

Dankzij mediatraining beter voorbereid op een journalistieke overval

Dankzij mediatraining beter voorbereid op een journalistieke overval

Hadden we maar goede mediatraining gehad zal menig manager in de jaren negentig gedacht hebben toen journalist Pieter Storms furore maakte met zijn beruchte tv-programma Breekijzer. Het was voor het eerst dat Nederland kennis maakte met het fenomeen van de journalisitieke overval. Het programmaformat was vrij eenvoudig: iemand voelde zich onjuist behandeld door een bedrijf of overheidsinstelling, waarna Storms met draaiende camera bij de ‘boosdoeners’ langs ging om verhaal te halen. Reken maar dat het spraakmakende televisie opleverde en bij ons heel wat nieuwe klanten voor een doorgedreven mediatraining. Want heel wat managers wilden plotsklaps weten hoe je je tegen deze vorm van journalistiek het beste kunt wapenen.

Voorkom imagoschade

We zijn nu ruim twintig jaar verder. Je zou denken dat mensen bij bedrijven en instellingen inmiddels zo goed getraind zijn dat ze zich niet meer laten intimideren door een journalist met lastige vragen en een draaiende camera. Maar niets is minder waar. Veel mensen schieten in een kramp en weten zich letterlijk geen houding te geven, om daarna zo’n beetje alles fout te doen wat je in zo’n situatie fout kúnt doen. Met alle imagoschade vandien…

Dwangsom

Kijk eens naar het programma De Zorgwaakhond van Omroep Max. Presentator Jan Slagter was op bezoek bij een vrouw die deels verlamd is geraakt. Al jaren probeert ze voorzieningen te krijgen van haar gemeente, zoals aanpassingen in huis en een nieuwe rolstoel (die inderdaad tot op de draad versleten oogt). Maar de gemeente doet niets. Ook niet als de voorzieningenrechter maant tot actie op straffe van forse geldboetes.

Gezicht als een oorwurm

Slagter stapt daarom met draaiende camera het stadskantoor binnen en krijgt de gemeentesecretaris te spreken. Wat dan volgt, is zacht gezegd ontluisterend. De secretaris ontkent dat de rolstoel versleten is (alsof hij dat weet), jongleert wat met ambtelijke termen en draait, stamelt en flatert er op los. Hij trekt daarbij een gezicht als een oorwurm en vergeet bovendien waar het in deze zaak om draait: een vrouw die om hulp vraagt. En die camera ondertussen maar snorren! Zo leren wij kijkers dat dit gemeentebestuur niet alleen zijn wettelijke zorgplichten schaamteloos verzaakt, maar dat je voor een beetje menselijkheid hier ook al aan het verkeerde adres bent. Terecht? Misschien niet. Maar het kwaad is voor de gemeente dan al geschied. Terwijl dat helemaal niet nodig was geweest…

Regie in eigen handen

Je kunt je namelijk prima voorbereiden op een overval met een draaiende camera! Tijdens onze trainingen oefenen we regelmatig zogenoemde ambush-situaties. We leren mensen hoe te handelen tijdens een onverwachte confrontatie met een tv-ploeg. De essentie is eenvoudig: wie niet kopje onder wil gaan, neemt in zo’n situatie de regie liever zelf in handen.

Over de auteur

Peter van den Assem is sinds 2017 managing partner bij MediaTrainingBenelux. (www.mediatrainingbenelux.com )Hij geeft mediatraining, debattraining en presentatietechniek aan het bedrijfsleven en de politieke wereld.  Voorheen werkte hij als journalist voor ondermeer De Wereldomroep, Radio Rijnmond en als journalist voor de geschreven media, waaronder BN/DeStem. Ook werkte hij als tv-presentator/anchorman voor diverse tv-programma’s.